Wykres Tygodnia

 Oceń wpis  oddane głosy: 4 / 0

Moją główną metodą analizy spółek jest analiza fabularna. Jest to analiza bardziej tego, co może się wydarzyć, niż tego co jest, czy tego, co było. Niepewność jest przyjęta jako naturalny stan rzeczy, również nieliniowe efekty wydarzeń są są naturalnym stanem rzeczy. Przykładem nieliniowego efektu jest np. mały spadek obrotu, który wywołuje kryzys płynności spółki i wypowiedzenie kredytów bankowych.

W analizie fabularnej chodzi o wyobrażenie sobie spójnego scenariusza, jaki może się zrealizować i oszacowaniu prawdopodobieństwa takiego scenariusza. Akcent w poprzednim zdaniu pada na słowo "spójnego". Czy można sobie wyobrazić, że wzrost gospodarczy powoduje wzrost cen ropy ? Można. Czy można sobie wyobrazić, że wzrost gospodarczy powoduje spadek cen ropy, też można. Więc z tą spójnością zawsze wiąże się pewne ryzyko.

Standardowa ekonomia opiera się na założeniu, że w systemie dominują negatywne sprzężenia zwrotne stabilizujące system. Np. cena ropy rośnie, więc więcej firm poszukuje nowych złóż, w efekcie cena spada. To założenie jest niezbędne do posiadania modeli, z których można coś policzyć. Tak się jednak składa, że w przyrodzie istnieją też dodatnie sprzężenia zwrotne: cena ropy rośnie, więc kraj siedzący na ropie zmniejsza produkcję, gdyż lepiej trzymać zapasy w drożejącej ropie niż w dolarach. Gdy cena spada, ten sam kraj zwiększa produkcję, by starczyło na wszystkie wydatki. Dlatego rynek poruszą się od przesady do przesady, a nie od stabilności do stabilności.

Scenariusz załamania.

Zawsze zaczynam od scenariusza załamania. Czy można sobie wyobrazić, że wartość spółki spada szybko o 80-90% ? Jeżeli rozważamy spółkę wynajmującą ciężki sprzęt roboczy, to wyobrażenie sobie takiego scenariusza jest bardzo łatwe. Spółka po stronie kosztowej ma amortyzację i koszty finansowe, które są bardzo sztywne. Po stronie dochodowej są prowizje z wynajętego sprzętu. Zauważmy, że jeżeli jakaś firma ma stabilne zamówienia, to nie będzie wynajmowała sprzętu, ale samodzielnie go kupi. Firmy wynajmują sprzęt, bo chcą pozbyć się ryzyka spadku zamówień. Wynika z tego, że każde, nawet małe, wahnięcie koniunktury przekłada się na stronę dochodową naszej spółki. W efekcie, przy wahnięciu koniunktury szybko  pojawiają się starty, a nawet i ryzyko utraty płynności finansowej. Jeżeli do tego dojdzie wypowiedzenie kredytów, to i spadek o 99% jest realny. Takie spółki warto obchodzić szerokim łukiem.

Scenariusz załamania może się też zrealizować jako scenariusz nasycenia. Największe pieniądze można zarobić, gdy jakieś specjalistyczne urządzenie staje się elektroniką użytkową. Sprzedaż potrafi szybko wzrosnąć 10 i 100 razy.  Ostatnio taka sytuacją była w przypadku urządzeń do nawigacji w samochodach. Sprzedaż rosła kilkadziesiąt procent rocznie, rentowność netto wynosiła w okolicy 20-30%. Podczas sezonu świątecznego 2007 sprzedaż się podwoiła, ale rentowności wszystkich graczy na rynku spadły praktycznie od zera.

Trzecia możliwość to scenariusz katastrofalnego wypadku. Przykładem z życia jest wyciek ropy, który rozłożył BP. Ta analiza jest bardzo trudna, gdyż człowiek z zewnątrz nie potrafi samodzielnie stwierdzić, czy wydatki na utrzymanie i kontrolę jakości systemu przesyłowego są adekwatne czy nie. Bardziej pomocna może być analiza, czy dana firma może być uzależniona od jednego wydarzenia. Kopalnie, firmy ubezpieczeniowe częściowo też farmaceutyczne mogą być tu przykładem.

Jakieś pozytywy ?

Zjawiska nieliniowe częściej rozgrywają się jako scenariusze załamania. Są też pozytywne zjawiska nieliniowe, które są mniej spektakularne, ale chyba w najbliższym czasie będą dominować na rynku. Taki przykład. Obecnie kredyty hipoteczne w USA są bardzo tanie, na poziomie 3.2%.  Refinansując kredyt z 2007 roku, gdy oprocentowanie wynosiło 6.5%,  można zaoszczędzić, powiedzmy 800 usd miesięcznie, na kredycie 300 tyś usd. Ale, by dostać kredyt refinansujący, trzeba mieć własny kapitał. Żaden bank nie da nowego kredytu, jeżeli będzie ryzyko, że człowiek porzuci nieruchomość. Gdy ludzie zaoszczędzą kapitał, i zaczną refinansować, ich raty spadną. Będą wiec mogli więcej wydać w lokalnym sklepie. W efekcie zmniejszy się bezrobocie i nowe porzucenia domów, co spowoduje spadek presji na spadek cen nieruchomości. W odpowiedzi banki będą obniżać wymagania kapitału własnego potrzebnego do zrefinansowania nieruchomości. Każda zrefinasowana nieruchomość powoduje zwiększenie się puli nieruchomości, które podlegają refinansowaniu.  

Tu jeszcze raz podkreślę coś, co jest oczywiste, ale chyba wielu ludzi sobie tego nie uświadamia. Mimo zerowych stóp procentowych, w większości krajów ludzie płacą takie same raty jak w 2007 roku. Polityka niskich stóp, w krajach opartych o kredyty na stopę stałą, nie przekłada się na gospodarstwa domowe. Dopiero przy refinansowaniu następuje obniżenie faktycznych rat. Zupełnie inaczej jest w Polsce, gdzie dzięki zmiennym stopom procentowym polityka monetarna natychmiast przekłada się na gospodarstwa domowe.